34 
sve to dobija u nadrealizmu jednu osnovaniju i razrađeniju 
negaciju; sve što je, u toj evoluciji, afirmirano i uzdizano 
kao neposredan izraz slobode, kao spontanost, kao neobu- 
zdanost, kao prestup, sve to sad nadrealizam prihvata i iz- 
diže u jednom ludom obračunu sa realnošću. Lapsusi, de- 
tinjstvo, imaginacija, san, halucinacije, metafore, iluzije, 
čulnost, strast, čudo (le merveilleux), magija, »primitivni 
mentalitet«, »divlja umetnost«, romantika, romantizam, 
intoksikacije, porok, pesimizam, moderna mitologija, skan- 
dal, demoralizacija, želja, opasnost, pobuna, ludilo, pro- 
tivstavljeni su, ne kao mrtva antiteza, nego kao jedna in- 
tenzivno proživljena negacija, svima zarobljavanjima i svo- 
đenjima logike, racionalnog morala, pozitivističke psiho- 
logije, novca, lične sreće, moralnih normi, represije, čitave 
»stvarnosti« buržoaskog života. (U tom pogledu, pored sa- 
mog Bretonovog Manifesta Nadrealizma, karakteristična su 
dela Le Paysan de Paris i Une Vague de Reve od Aragona; 
La Liberte ou l’Amour! od Desnosa, itd.) 
Taj revolt nadrealizma, ta njegova intenzivna težnja 
ka svestranom i integralnom oslobođenju ljudi, osnivala se 
na osećanju neprimljivosti spoljnih uslova života, koji su 
se pokazali u najoštrijoj opreci sa stvarnim i dubokim za- 
htevima čoveka, obelodanjenim kroz sve oblike automa- 
tizma, to jest kroz sve ono što je iznosilo na videlo sa- 
krivene i zabranjene, u podsvest potisnute elemente psi- 
hičkog života. Prema tome, baza te težnje nadrealizma ka 
potpunom ostvarenju slobode, bila je materialna, i u kraj- 
njoj analizi biološka: ta baza su sami nagoni, a prvenstveno 
seksualni instikt. A kako je oslobađanje tih podsvesnih, i u 
stvari nagonskih, elemenata bila polazna tačka nadrealizma, 
i kako je nadrealizam bio svestan da mu je to polazna tačka, 
potpuno je nemoguće poricati da je već u samom svom po- 
četku materialistički postavljen, mada je prošao kroz jedan 
stadium idealističkih interpretacija. I osnovno nadrealističko 
shvatanje slobode, u svem svom fanatizmu, u svoj svojoj ira- 
cionalnosti, isto je tako materijalističko, i ono se osniva, na 
uviđanju u čoveku izvesnih stvarnih i primarnih premisa 
slobode, to jest na eksperimentalnom utvrđivanju onoga što 
jeste, a ne na idealističkom sanjarenju o onome što treba 
da bude. Nepomirljivost i sukob tih premisa slobode, tih 
nagonskih zahteva čoveka, sa načelima i oblicima života u
	        
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.