51 
deo njegovog stvarnog psihičkog života (Freud). A sada se 
radi o tome da čovek na osnovi obelodanjivanja svojih naj- 
spontanijih želja, revidira sve dosadanje kriteriume mo- 
ralnih i poetskih vrednosti. 
Postanak i postajanje nadrealizma predstavlja trans- 
formaciju implicitno dialektičke sadržine izvesnih smelih 
poetskih i moralnih koncepcija i pobuna (od Marquis de 
Sade-a do dadaizma) u jedan realan i eksplicitan doprinos 
modernoj svesti i moralu, dakle stvarnom menjanju sveta. 
Neprilagođavanje i revolt svih onih najrazličitijih Ijudi 
od kojih je svaki za sebe i protiv svoje volje došao u ne- 
pomirljivi sukob sa porodicom, školom, crkvom, društvom, 
postaju potpuno jasni tek posle otkrića da su sve prave 
ljudske vrednosti i želje bespravno potisnute u podsvest, u 
ime jedne racionalističke logike i jednog lažnog morala. 
Isticanje vrednosti onog što psihički automatizam obeloda- 
njuje, to jest konstatacija da je podsvest najdublji i naj- 
dragoceniji, u stvari jedini izvor ljudskih izražavanja u ле- 
ograničenom smislu te reči, već samo po sebi predstavlja 
jedan protest protiv prevlasti racionalističke misli, povlači 
za sobom negaciju postojećeg morala i buržoaske kulture. 
Psihoanaliza, koja uostalom nije umela da povuče posle- 
dice svoga saznanja, pruža prvo objašnjenje tog bogatstva 
podsvesti nasuprot siromaštvu svesnog ja, time što tvrdi da 
su pod uticajem vaspitanja bezbrojne želje potisnute u pod- 
svest, da su u njoj nasilno zadržane jednom nesvesnom 
kontrolom, psihičkom cenzurom, na bazi koje je izgrađena 
moralna savest. Kada se međutim uvidi da je ta savest pod- 
loga i funkcija jednog lažnog morala, onda se kao jedini 
stvarni moral ukazuje baš ono što je u ime lažnog morala 
potisnuto u podsvest, to jest, ukazuje se da bi u jednoj ide- 
alnoj situaciji jedina moralna soluciija bila slobodno ostvari- 
vanje želje. To ostvarivanje onemogućeno je u današnjem 
rasporedu onim istim što je i prouzrokovalo potiskivanje 
želja. Iz te nemogućnosti rađa se revolt. Ovaj se okreće pro- 
tiv unutrašnjihispoljnih prepreka ostvarivanju želje: religije, 
familije, konvencionalnog morala, vaspitanja, škole, štam- 
pe, šovinizma, patriotizma, umetnosti itd. itd. To napadanje 
je jedna beznadežna negacija, ali ono samo, pod nepresta- 
nim impulsom revolta, i sa neprestanim prilivom saznavanja 
o podsvesti, dovodi do svesti da je njegova destruktivna
	        
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.