_ 
CZY SZTUKA DEKORACYJNA? 
Pierwotny instynkt sztuki wyciska piętno na każdym wytworze pracy ludzkiej, służącym do codziennego użytku. 
4 • * •• Ą '• • * ** I M t . 4 . •, « • * * . • *, * • • 1 4 • 
'•4 < • • v # 
Każdy wytwórca, począwszy od pierwotnego człowieka, stara się nadawać piękną formę wytwarzanym przez siebie 
przedmiotom 
estetyczne zadowolenie. 
Nadmierne estetyzowanie przedmiotu codziennego użytku doprowadza do dekoracyjnej zdobniczości, z zatraceniem właści 
wego przeznaczenia przedmiotu. 
odbiorca zaś wybiera zawsze taki przedmiot, który, poza stroną praktyczną, będzie mu dawał 
—X .. 
Każdy wytwór, mający praktyczne zastosowanie, pomimo pawnych aialogji z kształtami spotykanemi w naturze (np. ptak- 
aeroplan, ryba 
młotek, i t. d.) przez swą specjalną celowość upraszcza się 
geometryzuje. 
łódka, ręka 
Każdy przedmiot użytkowny jest ściśle związany ze swem przeznaczeniem i nonsensem jest ozdabianie go kształtami 
organicznie z nim niezwiązanemi. 
Jest rzeczą powszechnie wiadomą i zrozumiałą, że aeroplanu nie można zdobić nakształt jego pierwowzoru — ptaka. 
Nie zachodzi żadna bowiem potrzeba naśladowania mechanicznych części ciała ptaka, jego upierzenia (które^np. ma 
inne przeznaczenie—ochronne, wabik erotyczny, etc.). 
Podobne nonsensy szmugluje się jednak w t. z w. sztuce 
ną: widzimy np. stylizacje roślinne i 
i co gorsza uważa się to za rzecz artystycz- 
dekoracyjnej 
zwierzęce na geometrycznych kształtach naczyń stołowych. 
Jedyne racjonalne twierdzenie 
Nie zdobienie 
lecz forma wynikająca z funkcji przedmiotu. 
/ 
Zbliżająca się wystawa sztuki dekoracyjnej w Paryżu, już w samym tytule zawiera fałszywe założenie, gdyż, nie 
sztuka dekoracyjna, lecz twórczość utylitarna winna być zadaniem wystawy. 
Organizatorowie zaś działu polskiego i artyści „po swojemu 14 zrozumieli cele tej wystawy. Urzędowe jej hasło: sztuka 
współczesna bez folkloru ludowego — zostało pominięte i właśnie dział polski, został zorganizowany (z małemi wyjąt 
kami) pod hasłem „ludowości 44 . Składa się na to wiele przyczyn: w pierwszym jednak rzędzie należy postawić: 
I) — brak ścisłego kontaktu z ogólno-europejskim ruchem w sztuce; 2) — nieuświadomienie sobie u artystów polskich 
3) „robienie 1 * sztuki narodowej. 
sztuce różnych ludów, wypływające z różriicy temperamentu, stop 
lecz szukanie gruntu dla narodowej sztuki u ludu — doprowadza do przejmowania form jego 
niewspółmiernych i obcych potrzebom człowieka stojącego na 
potrzeb jakie wysuwa życie współczesne; 
przeczymy że muszą zachodzić różnice w 
nia kultury, i t. 
sztuki, wynikłej z odmiennych potrzeb i warunków, 
wyższym szczeblu cywilizacyjnym. 
Charakterystyczną cechą większości polskich architektów jest pogoń za folklorem. Przejmują w celach zdobniczych 
formy konstrukcyjne dawnego ludowego i szlacheckiego budownictwa bez względu na różnice materjału budowla 
nego i na zasadniczą zmianę, jakiej dokonało współczesne budownictwo w zadaniach domu mieszkalnego i budowy 
miast. Dodać należy, że „polskość 44 tych wzorów jest mocno wątpliwa, szczególniej w budownictwie dworków 
szlacheckich. 
Nre 
P- 
Zapatrzenie się na „ludowość" może doprowadzić do takich absurdów, jak zdobienie polskich lokomotyw np. moty 
wami łowickiemi (!). 
Również zachwyt nad „bezpośredniością 44 , która ma cechować sztukę ludową, jest mocno przesadzony i jednostronny. 
Czy bezpośredniość w stosunku do wytwarzanego przedmiotu ma bardziej przejawiać się w glinianym garnku, ule 
pionym i wymalowanym przez ludowego artystę, aniżeli w wannie (sprzęcie obcym zresztą polskiemu ludowi), wy 
godnej, eleganckiej, dostosowanej doskonale do procesu omywania całego ciała 
cywilizowanego człowieka? , 
Polska reprezentacja na wystawie paryskiej nie będzie miała charakteru współczesnego. 
Wychodząc wyłącznie z „ludowości", nie opiera się na wielkim rozwoju techniczno-cywilizacyjnym, nie uwzględnia całego 
szeregu najaktualniejszych dziedzin życia: 
lecz powstałej jako wynik potrzeb 
Gdzie są mody? 
Gdzie kino? 
Gdzie reklama? 
Gdzie technika i przemysł? 
Sztuka utylitarna, związana z codziennemi potrzebami życia podlega ciągłemu doskona- 
‘ * ' V * 4 • ,» i..’ 
leniu się (jak i technika) 
w m y ś I 
WCZORAJSZA RZECZ JEST GORSZA OD DZISIEJSZEJ.
	        

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.